Zondag 26 mei zijn het opnieuw verkiezingen. Werd je net 18? Dan moet je voor de eerste keer gaan stemmen. Maar zelfs als je eerder al eens een bolletje hebt gekleurd, is stemmen niet altijd zo eenvoudig. De commissie Jeugdbeleid geeft je de belangrijkste blunders mee en zorgt ervoor dat je weet wat te doen in het stemhokje!

1. In je bed blijven liggen op 26 mei

In België hebben we opkomstplicht, wat betekent dat op zondag 26 mei elke burger vanaf 18 jaar naar het stemlokaal moet gaan, zelfs als je blanco wil stemmen (maar dat is een andere blunder, zie blunder 8). Je kan zelfs een boete krijgen als je niet komt opdagen! Dus al hangt die Chirofuif van de avond ervoor nog in je kleren, kruip uit je bed en vervul je plicht!

2. Niet weten waar je voor stemt

“Waarom moeten we in mei nog een keer gaan stemmen? We zijn in oktober toch al geweest?” Dat klopt, maar in oktober waren het gemeente- en provincieraadsverkiezingen. Toen kozen we wie zes jaar aan het roer van jullie gemeente en provincie kwam te staan. De gemeenteraadsverkiezingen gingen over thema's als verkeersveiligheid, lokaal jeugdbeleid en groenbehoud in jouw gemeente.

In mei stemmen we voor drie (en in Brussel zelfs voor vier!) andere niveaus: Vlaams (en Brussels), federaal en Europees.

3. Ongeïnformeerd gaan stemmen

Lijken de verkiezingen in mei voor jou een ver-van-je-bedshow? Dan is het belangrijk om je goed te informeren voor je naar het stemhokje trekt. Op de beleidsniveaus waar je voor moet stemmen, worden namelijk belangrijke beslissingen genomen die een invloed hebben op je leven. Op Vlaams niveau gaat dat over onderwijs, jeugdbeleid en mobiliteit. Op federaal niveau kunnen politici bijvoorbeeld beslissen om jongeren vanaf 16 jaar stemrecht te geven en wordt een groot deel van ons energie- en klimaatbeleid bepaald. Op Europees niveau worden dan weer belangrijke beslissingen genomen over migratie, klimaat en internationale uitwisselingen (denk aan Erasmus). Alle partijen hebben een andere mening over die thema's. Informeer je dus goed om te weten welke partij het meeste aansluit bij jouw standpunten.

4. Een selfie maken in het stemhokje

Een 'stemfie’, je hebt er misschien al van gehoord? Laat je er niet toe verleiden, want een selfie maken in een stemhokje kan je een boete tot wel € 3000 opleveren. Neem je medeleiding ook niet mee in het stemhokje, ook dat is niet toegestaan aangezien stemmen anoniem moet gebeuren.

5. Een kunstwerkje maken van je stembiljet

Je mag dan misschien wel het creatieve brein van jouw Chirogroep zijn, maar het is niet te de bedoeling om je artistieke talenten boven te halen in het stemhokje. Op je stembiljet tekenen of schrijven maakt je stem namelijk ongeldig. Laat die kleurpotloden dus thuis en kleur met dat rode stempotlood mooi binnen de lijntjes. Stem je in jouw gemeente elektronisch? Dan is het bijna onmogelijk om ongeldig te stemmen.

6. Je oproepingsbrief of je identiteitskaart vergeten

Enkele weken voor de verkiezingsdag krijg je een oproepingsbrief waarop vermeld staat naar welk stembureau je moet gaan. Die brief en je identiteitskaart moet je meenemen wanneer je gaat stemmen.

7. Op kandidaten van meerdere partijen stemmen

Je mag enkel op een of meerdere kandidaten van één lijst stemmen, of op de lijst in zijn geheel. Niet op kandidaten van verschillende partijen, dus, want dat maakt je stem ongeldig en dan telt ze niet mee. Als je vertrouwen hebt in mensen van meerdere partijen, zal je dus toch moeten kiezen.

8. Blanco stemmen

Als je geen bolletje aanduidt op je stemformulier, of als je bij elektronisch stemmen het bolletje 'blanco' aanduidt, stem je blanco. Daarmee geef je aan dat je geen enkele van de kandidaten goed genoeg vindt om jou te vertegenwoordigen. Dan wordt je stem niet meegeteld bij de zetelverdeling en geef je de macht aan de andere kiezers om voor jou te beslissen wie er in het parlement komt. Je kan je dus beter op voorhand goed informeren en toch stemmen op een kandidaat of partij van wie je vindt dat de ideeën het beste bij die van jou passen.

Chirojeugd Vlaanderen schreef ook een memorandum met vijf prioriteiten waarvan de Chiro vindt dat de regeringen er werk van moeten maken.