Het is héél druk in de Chiro vandaag. Je leden sprinten al de hele dag in een iets te klein lokaal, en hun geroep en gegil weergalmt tussen de vier muren. Ze trekken en hangen aan jouw mouw, en hoe dikwijls je ook vraagt om even wat rustiger te doen, de kalmte die je broodnodig hebt, duur nooit langer dan een minuut. Je voelt je hoofd kloppen en je bloed koken. Als er niet snel iets verandert, ga je nog ontploffen. 

Herken je dit moment?

Dat is overprikkeld zijn, en het overkomt iedereen weleens. Het is een normale reactie als je brein voor een te lange tijd te veel informatie krijgt en die niet goed kan verwerken. Een Chirozondag kan ontzettend leuk zijn, en is voor veel kinderen een nodige uitlaatklep. Maar het kan ook te veel van het goede zijn op sommige momenten. Om ruzies en conflicten te voorkomen, kan een rustig moment voorzien een ideale oplossing zijn.

Wat kan helpen? 

Een prikkelarme ruimte

Als je voelt dat de omgeving te intens en te veel voor je wordt, kan je je op eigen houtje verplaatsen naar de prikkelarme ruimte. Daar kan je alle tijd nemen die je nodig hebt om weer op adem te komen. Zodra je voelt dat je weer rustig bent, kan je terugkeren naar de groep en vlieg je er weer ten volle in! Zo hebben jullie een conflict vermeden, en kan iedereen er weer tegenaan! 

Vergeet zeker niet uit te leggen aan jouw leden waarom zo'n prikkelarme ruimte handig is, en bespreek samen wanneer het een goed moment is om er gebruik van te maken. Benadruk dat de prikkelarme ruimte geen strafhoek is, en dus ook niet zo gebruikt wordt. Leden en leiding mogen die altijd gebruiken als het nodig is. Met heldere afspraken en regels kom je al ver. 

Hoe richt je een prikkelarme ruimte in? 

• Eerst en vooral kies je het beste een lokaal of een hoek zonder scherpe hoeken of kanten. Je wilt niet dat de leden of leiding die gebruikmaken van de prikkelarme ruimte zich bezeren aan spullen of hoeken in de kamer.  

• Zorg ervoor dat die plaats enkel daarvoor dient! Een materiaalkot waar leiding constant binnen en buiten wandelt om hun spullen op te bergen, is bijvoorbeeld niet de beste plaats. 

• Leg er zachte voorwerpen (kussens, knuffels, enz.), koptelefoons (om nog meer prikkels te kunnen dempen), en een paar stripboeken of andere voorwerpen die helpen om je 'zen' te voelen. 

• Zonder de ruimte niet compleet af, en zet de ruimte niet achter slot en grendel. De ruimte moet altijd vrij toegankelijk zijn. De leden moeten de prikkelarme ruimte zelf binnen en buiten kunnen. 

Is iemand in jouw leidingsploeg handig aangelegd? Je kunt je eigen opplooibare prikkelarme ruimte maken! Hoe doe je dat dan? Lieven Scheire en Technopolis tonen het stap voor stap.

En op bivak dan? 

Op zich verandert er dan niet zo veel. Kijk of je een kamer of een hoek in je gebouw of tent beschikbaar kunt maken als prikkelarme ruimte. Verder heb je nog altijd dezelfde vuistregels: maak het een 'zenplekje', zonder de plek niet compleet af, en maak goede afspraken over het gebruik van de prikkelarme ruimte. 

Wat is belangrijk? 

Een time-out is geen straf! Een time-out nodig hebben of vragen is geen schande. Het is een moment van rust zoeken en vinden. Geef je leden een complimentje als ze aangeven dat ze nood hebben aan de prikkelarme ruimte. 

Daarbij aansluitend is het dus belangrijk dat je de prikkelarme ruimte niet gebruikt als een strafhoek! Je wilt niet dat de leden de ruimte associëren met straffen en er bijgevolg geen gebruik van durven te maken, of dat ze denken dat wie in de prikkelarme ruimte zit 'stout is geweest'. 

Een prikkelbox

Deze box omvat verschillende hulpmiddelen die kunnen helpen om beter om te gaan met prikkels. 

Sommige materialen geven extra prikkels en kunnen helpen om alerter te worden of je beter te concentreren. Andere materialen zorgen juist voor rust en kunnen helpen wanneer iemand te veel prikkels ervaart. 

Wat voor de ene persoon werkt, hoeft voor een ander niet hetzelfde effect te hebben. Ook kan de behoefte van moment tot moment verschillen. Geef aan het begin van je zondagmiddag, kamp, vorming... uitleg over de box en een korte uitleg over de materialen die erin zitten. 

Wat kan daarin zitten? 

• Stripverhalen 
• Koptelefoon  
• Sensorisch materiaal (vb. groene rubberen matjes, figdet toys...) 
• Hoofdmassagetool  
• Poster met ademhalingsoefeningen 
• Deep space projector 
• Fleecedeken  
• Kerstverlichting  
• Slaapmasker  
• Flyer ademhalingtechnieken