Back to top

Leiding werven

0 

Alinea 1: Samenvattende tekst waar de voornaamste inhoud in staat.

Leiding zijn, dat is…

  • Keicoole spelen voor kinderen en jongeren in elkaar steken
  • Niet weten waar je aan begint
  • Denken dat je’t weet
  • Zotte evenementen op poten zetten: een fuif, een uitstap naar zee, een weekend
  • Regelmatig vergaderen met de leidingsploeg
  • Kattenkwaad uithalen, omdat het mag
  • Serieus blijven tegen ouders
  • Superman zijn
  • Soms kwaad zijn
  • In de zomer met de hele Chirogroep op kamp gaan
  • Verantwoordelijkheid opnemen
  • Draak zijn
  • 500 papieren hoedjes plooien
  • Het onderste uit de kan halen
  • Ongerust zijn op dropping
  • Luidop dromen
  • Een lief vinden
  • Pleisters kleven
  • Papa en mama spelen
  • Met de leidingsploeg ontspannen
  • Deel uitmaken van een vriendengroep voor het leven

Zin om je zondagnamiddagen vol spel en plezier te besteden? Zin om een verschil te maken in de vrijetijd van kinderen? Zin om met de rest van de leidingsploeg de beste vrienden te worden?

Leiding geven aan een bonte groep hyperenthousiaste 6-jarigen, of aan coole pubers? Of zegt het je meer om ingeschakeld te worden als kookploeg, manusje-van-alles of interim-leiding? Alles kan!
Spreek een Chirogroep in jouw buurt aan of mail naar info@chiro.be

Meer dan 100 000 kinderen en jongeren komen bijna wekelijks samen in een kleine duizend Chirogroepen. Zo’n 16 000 leiders en leidsters zorgen ervoor dat zij vele boeiende en leuke momenten kunnen beleven. Meestal wordt je leiding na je aspirantenjaren. Voor de meesten is dat het jaar dat je 18 wordt, maar in vele gevallen kan dat ook vroeger (als er bijvoorbeeld een heel kleine leidingsploeg is). Er is geen vaste regel over de leeftijd waarop je leiding ‘mag’ worden, wel raden we aan om aspi’s hun aspirantenjaren niet te ontzeggen. Uiteraard kunnen jongeren die nooit aspirant of lid zijn geweest in de Chiro ook leiding worden als ze zin hebben om kinderen en jongeren te begeleiden. Soms stromen op deze manier vrienden of kennissen van bestaande leiding mee in de leidingsploeg. De leidingsploeg neemt de verantwoordelijkheid over de kinderen en jongeren die (meestal wekelijks) naar de Chiro komen. Vele leidingsploegen worden hierin gesteund door hun volwassen begeleider (VB), meestal oud-leiding of een betrokken persoon bij de Chiro in kwestie. Elke afdeling heeft een jaar lang hun eigen leid(st)er(s). Ze voorzien spelen en activiteiten, aangepast aan de leefwereld van hun afdeling: een sluipspel in het bos, een zoektocht naar de draak, de geheime locatie zoeken in de stad,… het ontbreekt leiding niet aan creativiteit.

En het blijft niet bij die speelnamiddag alleen: de vergaderingen, vertegenwoordiging in de jeugdraad, gewestactiviteiten, fuiven, eetfestijnen en andere evenementen organiseren, ouderbezoeken en het jaarlijkse bivak; er kruipt heel wat tijd in. Veel leiding studeert trouwens nog, terwijl anderen al werken of werk zoeken. Bovendien zijn er ook heel wat leiding met een vaste relatie. Tijd vinden voor al die engagementen is soms al een werk op zich! En ze doen dat volledig gratis. Geweldig, toch?

Natuurlijk is leiding zijn ook gewoon plezant: een leidingsploeg wordt al snel een vriendengroep waarin je samen projecten op poten zet, spelen uitwerkt, verantwoordelijkheid neemt, op elkaar kunt rekenen, elkaar motiveert, samen op weekend gaat, samen uitgaat,… Veel leiding zal het je beamen dat leiding zijn intensief is, maar dat ze hier ook de tijd van hun leven hebben gehad. Want leiding zijn is ook gewoon jong zijn, dingen uitproberen en je amuseren.

 

Engagement

Leiding zijn in de Chiro doe je vrijwillig. Het vraagt dus engagement. Leiding word je meestal vanuit een diepe innerlijke motivatie om iets te betekenen voor kinderen en jongeren. Je doet dat omdat je er voor jezelf betekenis en meerwaarde uit haalt, je hoeft er niets materieel of financieel voor in de plaats. Leiding zijn is bovendien niet iets dat je enkel op zondag bent, maar altijd. Het gaat gepaard met een hele dosis verantwoordelijkheid voor je leden, je Chiro, maar ook voor jezelf.

Voor iedereen hetzelfde?

Dit engagement is echter niet voor elke leid(st)er hetzelfde. Draagkracht, tijd en motivatie kunnen heel verschillend zijn binnen een leidingsploeg. Net zoals Chirogroepen hun werkingen van elkaar verschillen, vullen ook de leiding binnen een leidingsploeg hun engagement verschillend in. Cahil is nooit thuis en altijd bezig met Chiro, Sam moet elke zaterdag voetballen en kan minder tijd en energie in Chiro steken. Anouk vindt leiding geven aan haar kwiks het leukste, maar de andere evenementen en vergaderingen vindt ze maar niks. Raya geniet vooral van het samenzijn met de leidingsploeg. Amina houdt van stevige discussies op de vergadering, Jeroen kijkt dan weer uit naar het samen op café gaan nadien.

Denk ook aan verschillen tussen studenten en werkende leiding. Werkende leiding kan bijvoorbeeld tijden de examenperiode een tandje bijsteken, studenten hebben tijdens schoolvakanties dan weer meer tijd, of hebben al eens vrije momenten tijdens de week.

Het is goed om als leidingsploeg ook kritisch te kijken naar de activiteiten die jullie inplannen. Vaak worden activiteiten georganiseerd omdat ze traditie zijn en vanzelfsprekend bij de Chirowerking horen. “Er wordt al jaren een bonte avond georganiseerd, dus doen we dat dit jaar gewoon opnieuw. We hoeven gewoon het draaiboek te volgen.” Het is echter gezond om eens te bekijken welke activiteiten jullie Chiro organiseert en waarom. Is er nog genoeg draagkracht en motivatie? Of zijn er misschien andere ideeën die leven, maar waar nog geen ruimte voor was? En de tradities die je leidingsploeg heeft, op welke manier bepalen die wel nog de eigenheid van je leidingsploeg of Chirogroep? Wat is de meerwaarde ervan? Wees niet bang om jezelf in vraag te stellen en heel bewust keuzes te maken.

Tijd is trouwens niet het enige criterium om engagement te bepalen. Een leidster kan minder tijd hebben, maar wel even gemotiveerd en geëngageerd zijn om aan Chiro te doen dan een andere leider met veel tijd. Het is daarom belangrijk om duidelijk aan te geven wat een engagement voor iedere leid(st)er inhoudt. Engagement moet bespreekbaar zijn, zo kan je ervoor zorgen dat iedereen elkaars engagement en achterliggende redenen kent en respecteert.

Denk aan volgende vragen:

  • Moet leiding die meer tijd heeft tijdens de week meer taken op zich nemen?
  • Mag je van iedereen hetzelfde engagement verwachten?
  • Zitten er vooral studenten of werkende mensen in onze leidingsploeg? En welke impact heeft dit op hun engagement?
  • Is de draagkracht groot genoeg om dezelfde activiteiten te doen als vorige jaren?

Een belangrijke factor die het engagement van de leidingsploeg bepaalt, is de sfeer in de ploeg. Wie zich welkom en op zijn gemak voelt in de ploeg, durft meer initiatief te nemen en zal zich vaak meer willen inzetten voor de Chiro. Daarom is het belangrijk om te werken aan een goede sfeer in de leidingsploeg. Voorzie dus voldoende informele en ontspannende momenten. Ook al moet je soms minder leuke klusjes doen, met een toffe ploeg zal leiding het plezanter vinden om je hiervoor in te zetten. Grote kuis in je lokaal, de kelder herschikken, het is zoveel leuker als je ondertussen kan lachen, babbelen of grapjes uithalen met je leidingsploeg.

Engagement onder druk

In leiding staan is niet evident. Het is balanceren tussen volop voor je engagement gaan, tijd maken voor je studies, vrienden, lief, andere hobby’s, (weekend)werk,… Een zoektocht die voor vele jonge mensen niet gemakkelijk is. Maar al die tevreden kinderen en jongeren - en hun ouders -, al die onvergetelijke momenten met je leden en de leidingsploeg, maken het allemaal de moeite waard! Daarnaast ervaren jongeren vandaag ook veel druk en dat merken we ook in de Chiro: van buitenaf klinken soms kritische stemmen en vragen. Leiding moet goede begeleiding zijn, inzicht hebben in de leefwereld van kinderen en jongeren, de leukste spelen bedenken, rekening houden met veiligheid, activiteiten organiseren, administratief in orde zijn,… Er wordt heel wat verwacht. Ook ouders zijn hier geen onbelangrijke factor in, deze zijn steeds kritischer over aan wie ze hun kinderen toevertrouwen en op welke manier leiding hun begeleidingstaak invult. Ondanks deze druk willen wij juist de meerwaarde verdedigen van jongeren die zich vrijwillig inzetten voor andere kinderen en jongeren, verantwoordelijkheid opnemen, samenwerken met anderen, op zoek gaan naar waar zij zelf betekenis uit halen. Dit is wat de Chiro sterk maakt en waar wij ongelooflijk trots op zijn.

 

Nieuwe leiding onthalen

De oudste leden, vaak aspi’s, stromen meestal door naar de leidingsploeg. Vaak kennen de leiding hun aspi’s al, of omgekeerd, maar verwacht zeker niet dat het al vanzelfsprekend is wat er van hen verwacht wordt als (nieuwe) leiding. Draag dus zorg voor nieuwe leiding, of ze nu jarenlang lid zijn geweest in jouw Chiro of niet. Nieuwe leiding begint ongetwijfeld met veel enthousiasme, maar ook met veel vragen aan hun leidingscarrière. Geef hen niet het gevoel dat je hen voor de leeuwen gooit, maar neem de tijd om hen in te wijden in jullie werking. Maak bovendien ook werk van een plezante kennismaking en ploegvorming. Je leidingsploeg is vaak al een hechte ploeg die samen al veel avonturen beleefd heeft. Houd er rekening mee dat nieuwe leiding hier niet over kunnen meespreken. Creëer daarom met de nieuwe ploeg ook leuke herinneringen en anekdotes door samen te ontspannen en activiteiten te doen. Daarnaast heeft elke leidingsploeg vaak al vaste gewoonten en worden sommige taken eerder routineus of vanzelfsprekend uitgevoerd. Neem voldoende tijd om zaken die voor jullie vanzelfsprekend zijn, verder uit te leggen aan nieuwe leiding.

Enkele tips waarmee je aan de slag kan:

  • Wees duidelijk in de omschrijving van elke taak, wat ze precies inhoudt, hoeveel tijd er in kruipt enzovoort.
  • Geef potentieel nieuwe leiding de kans om te proeven van de werking zonder verdere verplichtingen. Je kan hen bijvoorbeeld een activiteit laten begeleiden of hen als freelancer meenemen op bivak, of als kok op weekend. Later kan dat takenpakket uitgebreid worden.
  • Doe iets ludiek tijdens je eerste leidingskring, organiseer bijvoorbeeld een receptie of speel een kennismakingsspel, zo is het ijs meteen gebroken op een ludieke manier.
  • Je kan een welkomstboekje maken met alle praktische afspraken, een voorstelling van de huidige leidingsploeg, het huishoudelijk reglement van de lokalen, geplande evenementen en vergaderingen, info over cursussen die leiding kan volgen, enzovoort.
  • Je kan een peter of meter aanstellen voor nieuwe leiding, iemand van de leidingsploeg waarbij ze terecht kunnen met vragen of bedenkingen, een soort vertrouwenspersoon dus. Belangrijk is dat deze peter of meter zelf ook eens vraagt hoe het gaat.
  • Vergeet de ouders niet! Zij zullen ook benieuwd zijn wat hun zoon of dochter uitspookt tijdens het weekend. Wat houdt dat in, die nieuwe hobby? Waarom moet zoon of dochter elke vrijdag gaan vergaderen? Zorg dat ook de ouders voldoende info krijgen over het leidingsengagement bij jullie Chiro.
  • Geef nieuwe leiding zeker voldoende motiverende feedback.

 

Leven in de ploeg

De succesfactor van een sterke en gemotiveerde leidingsploeg is een goede sfeer in de ploeg. Dit houdt in dat leiding zich veilig voelt, geaccepteerd en gerespecteerd door anderen, dat je waardering krijgt voor wat je doet en bovenal ook dat je je amuseert. Je wordt of blijft immers toch leiding omdat je het plezant vindt? Zorg ervoor dat iedereen zich veilig voelt om zijn/haar mening te kunnen zeggen in de ploeg. Je kan de drempel hiertoe verlagen door in de eerste plaats elkaar beter te leren kennen: waar zijn je medeleiding mee bezig buiten de Chiro-uren, wat interesseert hen? Maak voldoende tijd en ruimte om te evalueren en om mogelijke bedenkingen of vragen op tafel te gooien. Heb ook voldoende aandacht voor waardering: geef regelmatig complimenten en bedank je medeleiding na een taak of activiteit. Gouden tip voor een sterke en sfeervolle ploeg: doe samen leuke dingen naast de Chiro-uren. Ga eens samen fuiven of op café, ga op uitstap, kook en eet samen voor je vergadering, organiseer een kerstfeestje, speel samen een spel,…

Heb ook gericht aandacht voor elkaar. Probeer af en toe eens stil te staan bij hoe iedereen zich voelt binnen de leidingsploeg door een evaluatie –of coachingsmomentje de voorzien. Het kan zijn dat leiding zit met vragen, bedenkingen, frustraties of persoonlijke kwesties die niet naar boven komen tijdens luchtigere, informelere babbeltjes. Of soms heeft leiding nog niet eens stilgestaan bij hoe zij of anderen in de leidingsploeg zich voelen bij hun taken, de werking, de sfeer,… Probeer dit in kaart te brengen. Evalueer steeds de activiteiten en taken die jullie ploeg samen uitvoerde. Hoe liep het? Wat ging goed, wat kon beter? Wat nemen we mee naar volgend jaar? Coaching kan je doen in groep of tussen twee personen, en je kan hiervoor heel wat verschillende methodieken gebruiken (snuister hiervoor zeker eens in de methodiekendatabank! (link)) om een gesprek op gang te brengen. Een methodiek is zeker geen must, maar kan een hulpmiddel zijn om het wat luchtiger of meer gestructureerd aan te pakken. Het is meestal de groepsleiding (of VB) die de leidingsploeg coacht: hij/zij stelt vragen en zoekt mee naar een oplossing of inzicht in een situatie. Je kan ook het gewest vragen om eens een coachingsmoment te begeleiden. Bij coaching is het niet de bedoeling dat een kant-en-klare oplossing wordt aangereikt, die wordt samen met de leidingsploeg gezocht. Door vragen te stellen komt de leiding tot inzicht in de eigen situatie en tot een oplossing. Samen op zoek gaan naar oplossingen is belangrijker dan de specifieke antwoorden.

Vijf vuistregels bij coaching:

  1. Wees een OEN: Open, Eerlijk en Nieuwsgierig
  2. Gebruik LSD: Luister naar het verhaal, Samenvatten in je eigen woorden, Doorvragen op vage woorden en algemeenheden.
  3. Laat OMA thuis: Oordelen, Meningen en Adviezen moet je niet geven.
  4. Je bent lui: laat de ander vertellen en zoeken naar antwoorden, jij geeft geen oplossingen.
  5. Blijf een klein kind: stel ‘Waarom’-vragen, totdat je tot de kern komt!

Links

  • Brochure “Leiding zoeken, binnenhalen en houden”
  • Brochure “Help, ik word groepsleiding”
  • Brochure “Een klare kijk op je VB”
  • Metroplan Spoor Zes “Hoe word ik een gelukkige leid(st)er
  • (Groeps)leidingsboek
  • Leidingsploegspelen:
  • De Naakte Waarheid
  • Sixpack