Back to top

Vluchtelingen in jouw Chirogroep

0 

Hoe je Chirogroep een plek wordt voor iedereen

De Chiro moet een plaats zijn waar alle kinderen en jongeren zich thuis voelen. Toch vinden ze niet allemaal vanzelf de weg naar de Chiro. Omdat ze het niet kennen, of omdat hun hoofd al vol genoeg zit met de bekommernissen van alledag. Dat is jammer, en daarom ondernemen we zelf actie.

>> Download de leidraad

  1. Wat kunnen we doen? 
  2. Wat is het verschil tussen asielzoeker, vluchteling en illegaal?
  3. Kunnen vluchtelingen en asielzoekers lid worden van de Chiro? 
  4. Kunnen vluchtelingen en asielzoekers leiding zijn? 
  5. Moeten we onze activiteiten aanpassen? 
  6. Kunnen vluchtelingen mee op kamp? 
  7. Externe organisaties

Wat kunnen we doen? 

Een aantal voorbeelden als inspiratie

  1. Chiro Leopoldsburg organiseert spelnamiddagen en oudercafés voor de vluchtelingen uit het centrum in Leopoldsburg. Ze vroegen daarvoor steun bij het fonds Dokter Jules. 
  2. Chiro Nele (Lede) zorgt er met een tweedehandsbeurs, een sociaal tarief en een aanvraag bij het fonds Dokter Jules voor dat kostprijs geen struikelblok kan zijn voor kinderen op de vlucht om de weg naar de Chiro te vinden. Ze zamelen ook materiaal in om het gezin van twee Congolese meisjes die lid waren, te steunen. 
  3. De Chiro van Overijse bood op de informatievergadering voor de buurt spontaan aan om activiteiten te voorzien voor de vluchtelingen die in Overijse worden opgevangen. 
  4. Chirohuis Heidepark ving een maand lang 100 asielzoekers op in noodopvang. Veel Chiroleiding en oud-leiding zorgde voor de animatie tijdens de kerstvakantie. 
  5. Chiro Lint organiseerde een speldag met kinderen uit het vluchtelingencentrum in de buurt. 
  6. De keti's van Chiro Zaventem gingen in Vilvoorde mee het gebouw verven en schoonmaken waar de noodopvang voor 124 asielzoekers een plaats moest krijgen. 
  7. Chiro Stekene kreeg de vraag of een Syrische scoutsleider bij hen terecht kon. 
  8. Chiro Klara & Sooi werkte lang samen met het opvangcentrum in de buurt. Ze gingen de leden uit het centrum ophalen en brachten ze na de activiteiten terug. 
  9. De niet-begeleide minderjarigen van Minor Ndako in Anderlecht gaan naar de Chiro van Sint-Pieters-Leeuw.
  10. Bij Chiro Bart gaan twee kinderen uit een vluchtelingengezin uit Irak naar de Chiro. 
  11. In Ternat werken de jeugddienst, integratiedienst en jeugdraad nauw samen om voor nieuwkomers (ook vluchtelingen) een jeugdbeweging te vinden die hen ligt. Bijvoorbeeld bij de Chiro. 
  12. Chiro Dolfijn telt 11 anderstalige nieuwkomers in hun rangen. 
  13. De Chiro van Sijsele (Laat Ma-Rollen) ging een namiddag spelen met de kinderen (-12) en de jongeren (+12) in het opvangcentrum in de buurt.
    "Ondanks de taalbarrière hebben we een hele namiddag gevuld met spelletjes" 
  14. De Chiro van Scherpenheuvel werkt samen met het crisisopvangcentrum dat in hetzelfde park zit als hun lokalen.
    "We willen de kinderen zo de kans bieden om op zondag hun problemen te kunnen vergeten en zich te amuseren met leeftijdsgenootjes."

Ga niet zomaar spelletjes spelen in een opvangcentrum. Je neemt eerst contact op met de coördinator daar en vraagt wat er mogelijk is. Zoek je een opvangcentrum in je buurt?

Organiseert jouw groep ook iets? Laat het ons weten

Wat is het verschil tussen asielzoekers, vluchtelingen en illegalen? 

  • asielzoeker: iemand die om asiel (= bescherming) vraagt. Hij of zij krijgt opvang in een centrum voor asielzoekers en verblijft hier geldig zolang zijn of haar asielaanvraag onderzocht wordt. 
  • erkende vluchteling: een asielzoeker wiens asielaanvraag positief beantwoord is. Een vluchteling is iemand die buiten zijn land verblijft en niet kan terugkeren wegens een gegronde angst voor vervolging op grond van ras, religie, nationaliteit, politieke opinies of lidmaatschap van een bepaalde sociale groep. Hij/zij krijgt bescherming in ons land. 
  • illegaal: iemand die geen geldig verblijfsdocument (meer) heeft. Dit kan een uitgeprocedeerde asielzoeker zijn, maar evengoed een toerist of een buitenlandse student die langer dan toegelaten in België verblijft.

Kunnen vluchtelingen en asielzoekers lid worden van de Chiro? 

Natuurlijk, Chiro is er voor alle kinderen en jongeren. 

  1. Voor de aansluiting zijn er twee pistes:
    1. Je nieuwe leden zijn erkend als vluchteling, hebben papieren en een vaste verblijfplaats? Sluit hen aan via het Groepsadministratieprogramma. Je krijgt voor hen ook een factuur. 
    2. Je nieuwe leden zitten nog in de procedure of hebben een afwijzing gekregen? Geef hun naam en mogelijke extra gegevens door en ze zijn ook verzekerd. Je ontvangt dan geen factuur. 
  2. Tijdens de procedure hebben ze nog geen vaste verblijfplaats. Verhuizen ze? Laat hen weten waar er in de buurt van hun nieuwe woonst een Chirogroep is.  Waren ze al aangesloten? Laat het weten aan het secretariaat, dan krijgt de nieuwe groep geen extra factuur als zij de kinderen opnieuw aansluiten. 
  3. Alle leden zijn verzekerd. Alleen hebben kinderen in de procedure nog geen sis-kaart of E-id. Zij hebben recht op "dringende medische bijstand". Dat attest krijgen ze bij het OCMW van de gemeente waar ze verblijven. Ook als het kind (gezin) geen recht heeft op algemene OCMW-steun, kunnen ze toch bij het OCMW terecht voor zo'n "attest dringende medische bijstand".
  4. Niet iedereen wordt erkend. Besef dat en wees er eerlijk over tegen de andere leden. De kans bestaat dat je nieuwe leden het land weer moeten verlaten. 
  5. Chirokleren en geld: wie niet zeker is van een verblijfsvergunning, gaat niet investeren in Chirokleren of lidgeld. Ook mensen die erkend zijn als vluchteling, hebben het vaak financieel moeilijk de eerste jaren. De meeste groepen vinden daar intern een oplossing voor, net zoals voor andere mensen in armoede. Soms kan het solidariteitsfonds helpen. Hou er rekening mee dat vluchtelingen soms raar opkijken van onze Chirokleren: korte broekjes en rokjes, terwijl het ijskoud is??? 
  6. Privacy: overleg altijd met de ouders voor je foto's publiceert of interviews geeft over hun kinderen. Voor ondersteuning bij persvragen kun je ook terecht op pers@chiro.be. 
  7. Veel hangt af van je communicatie. Praat met de ouders. Leg hen uit wat Chiro is, wat je doet, wat hun kinderen gaan doen, wat het kost, hoe vaak het geld kost, enz. Gebruik veel foto's. En de ouderbrochure in het Engels, Frans, Arabisch of Turks.  Praat ook met je leden, vraag ook aan hen om de nieuwelingen uitleg te geven. 

Kunnen vluchtelingen en asielzoekers leiding zijn? 

Ja, waarom niet? Iedereen in een opvangprocedure of met een erkenning mag vrijwilligerswerk doen. Iemand nieuw in de leidingsploeg is altijd een uitdaging. Jullie zijn al een hechte groep, hebben eigen gewoontes en een eigen groepscultuur. Voor iemand die gevlucht is, is dat raar. Sommige vluchtelingen kennen ook al scouts uit hun land. Vaak is dat niet te vergelijken met Chiro. Vertel duidelijk wat jullie doen, wat de verwachtingen zijn, enz. Lees meer over het onthalen van nieuwe leiding

Kunnen vluchtelingen mee op bivak?

Vluchtelingenjongeren meenemen op bivak vraagt naast je gewone voorbereiding nog een beetje extra. Waar hou je best rekening mee?

  • Stel je Chirogroep voor in een verkennend gesprek met de ouders en de kinderen.
  • Liep dat goed? Ga een volgende keer langs om het over jullie bivak te hebben.
  • Ook op kamp zijn vluchtelingen en asielzoekers verzekerd als je hen aansluit. 
  • Met erkende vluchtelingen kun je ook naar het buitenland. Met kinderen die nog geen erkenning kregen of die een afwijzing van hun aanvraag kregen, blijf je best in België. 
  • Vergeet ook niet je eigen leden voor te bereiden. 
  • Geef de vluchtelingen een beetje extra aandacht op het bivak.
  • Volg hen na het bivak ook nog wat op.

Wil je er meer over weten?  Download dan de brochure Vluchtelingen op bivak.

Moeten we onze activiteiten aanpassen? 

  • Vluchtelingen spreken zelden Nederlands als ze aankomen. Gelukkig is er een handige brochure vol tips om activiteiten en spelen met anderstaligen te doen. En nog gelukkiger zijn er anderstalige brochures voor ouders. En wie zich echt wil verdiepen, mag 1 van onze 20 exemplaren van "Samen Een" hebben, een brochure over minderjarige vluchtelingen in het jeugdwerk. Geef daarvoor hier een seintje
  • Vluchtelingenkinderen zijn gewone kinderen met ongewone ervaringen. Daar kun je rekening mee houden. Schrikspelen of oorlogsspelletjes kunnen heel raar overkomen. Let tijdens je activiteiten op hun reacties. Je zult snel merken of ze mee zijn in een spel of niet. 
  • Met erkende vluchtelingen kun je ook naar het buitenland. Met kinderen die nog geen erkenning kregen of die een afwijzing van hun aanvraag kregen, blijf je best in België.
  • Tumult vzw heeft een workshop over vluchtelingen in het jeugdwerk. En een boek. 
  • Vluchtelingen komen uit andere landen, hebben andere gewoontes en andere tradities. Denk maar aan eten, slapen, religie, straffen en belonen.  Leg goed uit aan kinderen en hun ouders hoe het bij jullie werkt. Zij vertellen jou op hun beurt hoe ze alles beleven en wat zij verwachten. De begeleiders (opvangmedewerkers, ocmw, voogd) kunnen jullie ook veel vertellen. 
  • Hun kind een tijdje missen voor een weekend of kamp is voor ouders op de vlucht nog moeilijker dan voor andere ouders. Maak duidelijke afspraken, bijvoorbeeld over bellen of bezoeken. 
  • Als kinderen of jongeren hun verhaal vertellen, mag je daar ruimte voor maken. Maar besef dat jij geen hulpverlener bent. Het is niet jouw taak om te helpen bij trauma's of zelfs bij hun asielprocedure. Jij bent Chiroleid(st)er, en kunt hen een ontspannen moment bezorgen. 
  • Heb je vragen

Externe organisaties 

Persoonlijk contact werkt het beste, maar je kunt hen ook gewoon mailen of telefoneren. Ga daarna samenzitten, overleg, en bekijk wat jullie er beiden bij te winnen hebben. Informeer je zeker ook bij het gewest of het verbond. Misschien kennen zij wel Chirogroepen die al eens samenwerkten met deze partners en kunnen ze jullie goede raad geven.

Organisaties die steun of hulp kunnen bieden bij het opvangen van asielzoekers en vluchtelingen

  • OCMW
    Geef de zoektermen 'OCMW' en de naam van je gemeente in in Google en je vind het OCMW bij jou in de buurt. 
  • Lokaal OpvangInitiatief (LOI)
    Een kleinschalig opvanginitiatief voor asielzoekers, georganiseerd door een OCMW en gefinancierd door de federale overheid.  Informatie bij het OCMW van jullie gemeente.
  • Broederlijk Delen
    Geen einde aan de vluchtelingencrisis zonder de strijd tegen ongelijkheid en armoede, is het standpunt van Broederlijk Delen.  Solidariteit is een bewuste keuze.
  • Caritas
    Caritas Vlaanderen en Caritas Internationaal vangen vluchtelingen op (onder andere noodopvang voor de meest kwetsbaren), werken aan integratie en aan re-integratie na vrijwillige terugkeer, ijveren voor medische bijstand voor vreemdelingen, zoeken solidaire huiseigenaars om het hoofd te bieden aan de opvangcrisis ...
  • Orbitvzw
    Orbitvzw is thuis in de wereld van diversiteit en migratie. Ze geven bijvoorbeeld Tien tips voor mensen die hun solidariteit concreet willen maken.

  • Minor-Ndako
    De organisatie Minor-Ndako biedt opvang en begeleiding voor minderjarigen en hun context. Minor Ndako kan helpende handen en materiële giften gebruiken. Welke spullen ze precies verzamelen? Bekijk het hier.

  • Kwasakwasa
    Een kijk op diversiteit.  Geven vorming en ondersteuning aan groepen die zich willen inzetten voor vluchtelingen. Check hun website voor meer info.

  • Welzijnszorg
    Welzijnszorg lanceerde midden september een oproep naar lokale groepen en organisaties om financiële steun aan te vragen voor hun inspanningen om de vele recent aangekomen (oorlogs-)vluchtelingen en asielzoekers te onthalen. De nood aan hulp is erg groot: maar liefst 95 aanvragen werden ingediend.

  • Vluchtelingenwerk Vlaanderen
    Vluchtelingenwerk zet zich in voor mensen op de vlucht voor oorlog, geweld en vervolging. Ze doen dit niet alleen, maar met hun vijftig leden en heel wat enthousiaste vrijwilligers. Samen verdedigen ze de rechten van mensen op de vlucht. Hier lijsten ze op hoe jij vluchtelingen en asielzoekers kan helpen.

  • Fedasil.be Federaal Agentschap voor de opvang van Asielzoekers
    Geeft een overzicht van de opvangcentra in België. Voor zover het centrum al operationeel is, staat bij de uitleg ook al welke vrijwilligers (nog) gezocht worden.

  • Rode Kruis Vlaanderen
    Rode Kruis Vlaanderen organiseert met en voor de overheid, pre-opvang van vluchtelingen.

 

Bij Chiro Keten Lint speelden ze tijdens hun Chironamiddag samen met de kinderen uit het opvangcentrum. Chiro geeft Kleur!

Auteur: 
Silke Borremans
Thema: 
Diversiteit